NL 
FR 
BE-FR 
BE-NL 
DE 
EN 
ES 
IT 
SK 
HU 
DK 
SE 
November 2022
Bernd
Frans
Home > De Visegrád-groep: een hoofdrolspeler voor Europa
Sinds 2015 maakt in de context van de migratiecrisis in Europa een nieuwe regionale actor naam: de Visegrád-groep.
Deze intergouvernementele organisatie van de vier Midden-Europese landen Polen, Tsjechië, Slowakije en Hongarije, die na het einde van de Koude Oorlog in 1991 in de gelijknamige Hongaarse stad werd opgericht, heeft een nauwe politieke en economische samenwerking tot stand gebracht om de gemeenschappelijke belangen van de aangesloten landen op Europees niveau beter te behartigen.[1].
In die tijd streefden de vier landen ernaar hun historische verschillen te overbruggen en economische, politieke en culturele belangen te vestigen en te bevorderen, door de wens en het werk om toe te treden tot de Europese Unie of de NAVO[2]. Een van de oorspronkelijke doelstellingen van de Visegrád-groep was het stimuleren van de handel tussen de ondertekenende landen. Om dit te bereiken en te handhaven ondertekenden de staatshoofden en regeringsleiders op 21 december 1991 in Krakau de Middeneuropese Vrijhandelsovereenkomst (CEFTA), die op 1 maart 1993 in werking trad.[3]. De CEFTA, die in vijf jaar tijd geleidelijk tot stand is gekomen en achtereenvolgens is uitgebreid met de landen van Zuidoost-Europa (Roemenië, Bulgarije, Slovenië, Kroatië), is opgezet als een overgangsorganisatie die zich voorbereidt op een volwaardig lidmaatschap van de Europese Unie [4]. Dit werd bereikt door de uitbreidingen in 2004, 2007 en 2013. De organisatie is echter niet volledig verdwenen: tot de leden van de CEFTA behoren nog steeds alle niet tot de EU behorende landen van de Westelijke Balkan (Servië, Bosnië en Herzegovina, Montenegro, Albanië, Noord-Macedonië en Kosovo), alsmede Moldavië[5].
Ook na hun toetreding tot de Europese Unie zijn de V4-lidstaten zich blijven inspannen om in de EU met één stem te spreken[6]. Net als de Raad van de Europese Unie wordt de Visegrád-groep geleid door een roulerend voorzitterschap dat een jaar duurt[7].
Onder het huidige Hongaarse voorzitterschap (2021-2022) blijft de groep bijzondere banden aanknopen met andere regionale organisaties, zoals de Benelux, en de reikwijdte van hun samenwerking op het gebied van energie, toerisme en/of justitie verbreden[8].
In de loop der jaren heeft de groep topontmoetingen georganiseerd met niet-Europese landen, zoals Frankrijk, Oostenrijk, Bulgarije, Kroatië, Roemenië, Slovenië en Litouwen, alsook met de landen van de Noordse Raad (Scandinavische landen, Finland en IJsland)[9]. Zelfs landen als Egypte, Israël en de Verenigde Staten werden uitgenodigd[10]. Ter gelegenheid van het 30-jarig bestaan van de club, dat in Polen werd gevierd, was ook de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, uitgenodigd[11]. De leiders verklaarden dat de strijd tegen Covid-19, migratie en klimaatkwesties prioriteiten voor de groep zijn, gevolgd door het buitenlands en nabuurschapsbeleid van de EU met landen als Rusland, en dat van het in 2009 door Polen en Zweden gelanceerde oostelijk partnerschap, dat Wit-Rusland, Moldavië, Oekraïne en de drie landen van de zuidelijke Kaukasus (Armenië, Azerbeidzjan, Georgië) omvat.[12]. Zoals het voorlaatste Poolse voorzitterschap in 2020-2021 verklaarde: het oostelijk partnerschap blijft een van de prioriteiten van de Visegrád-groep[13].
Als "soevereinistische club" blijft de Visegrád-groep een belangrijke partner in de Europese sfeer, naast andere Europese regionale samenwerkingsverbanden zoals de "Med 7", bestaande uit de mediterrane EU-lidstaten - Frankrijk, Italië, Spanje, Portugal, Griekenland, Cyprus en Malta - en de Nieuwe Hanze in het noorden - bestaande uit de Baltische staten, Scandinavië (met uitzondering van Noorwegen), Nederland, Finland en Ierland[14]. Zelfs het huidige Sloveense voorzitterschap van de EU-Raad onderhoudt nauwe banden met de Visegrád-groep[15]. Voor laatstgenoemde blijft de Visegrád-groep, naast het economisch herstel na de crisis van Covid-19 en de steun voor de toetreding van de landen van de Westelijke Balkan tot de EU, een belangrijke partner bij het oplossen van de migratiecrisis die onder meer wordt veroorzaakt door de (al dan niet gedeeltelijke) militaire terugtrekking van het Westen in Mali en Afghanistan, en bij de bewaking van de grenzen van zowel het Schengengebied als de Europese Unie[16].
2021 Alle rechten voorbehouden door BRAUN
[1] "De Visegrad-groep en de Midden-Europese Vrijhandelsovereenkomst (CEFTA)", CVCE.eu. URL : https://www.cvce.eu/collections/unit-content/-/unit/df06517b-babc-451d-baf6-a2d4b19c1c88/6edd6d7a-aa5a-4b7b-86bd-7268a36170cb, consulté le 21.10.2021.
[2] "Over de Visegrad Groep, Visegrad-groep.eu. URL: https://www.visegradgroup.eu/about, geraadpleegd op 21.10.2021.
[3] "De Visegrad Groep..." (Id., n°1).
[4] "De Visegrad Groep..." (Id., n°1).
[5] CADÈNE, Bruno, "Wanneer de "V4", de Visegrád-groep, de door Europa afgewezen kandidaten komt redden", Frankrijk Cultuur. URL: https://www.franceculture.fr/geopolitique/quand-le-v4-groupe-de-visegrad-vole-au-secours-de-candidats-boudes-par-leurope, gepubliceerd op 10.07.2021; "CEFTA-partijen", Midden-Europese Vrijhandelsovereenkomst (CEFTA) site. URL: https://cefta.int/cefta-parties-2/; "Gezamenlijke verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van de landen van de Visegrad-groep over de Westelijke Balkan (Rogalin, 28 juni 2021)", Visegrad-groep.eu. URL: https://www.visegradgroup.eu/calendar/2021/joint-statement-of-the-210629, geraadpleegd op 21.10.2021.
[6] "De Višegrad groep..." (Id., n°1).
[7] "Visegrád Concert - 30 jaar van de Visegrád Groep", Pools Instituut in Parijs. URL : https://instytutpolski.pl/paris/2021/02/04/15-fevrier-2021-30e-anniversaire-du-groupe-de-visegrad/#:~:text=Les%20travaux%20du%20groupe%20s,2020%20%E2%80%93%2030%20juin%202021, consulté le 22.10.2021.
[8] "De Višegrad groep..." (IdMEUWISSEN, Sébastien, "Le groupe de Visegrád souffle ses 30 bougies", Visegrad Post. URL: https://visegradpost.com/fr/2021/02/15/le-groupe-de-visegrad-souffle-ses-30-bougies/, gepubliceerd op 15.02.2021, geraadpleegd op 22.10.2021.
[9] "Visegrád Group", France Diplomatie. URL: https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/dossiers-pays/republique-tcheque/groupe-de-visegrad/; "Noordse, Baltische en Visegrádse ministers van Buitenlandse Zaken komen bijeen in Finland", website van het Finse ministerie van Buitenlandse Zaken. URL: https://valtioneuvosto.fi/en/-/nordic-baltic-and-visegrad-foreign-ministers-to-meet-in-finland, gepubliceerd op 13.9.2021; WOLSKA, Anna, "Visegrad-groep wil niet uitbreiden", Euractiv. URL: https://www.euractiv.com/section/politics/short_news/visegrad-group-does-not-want-to-expand-with-more-countries/, gepubliceerd op 1.07. 2021, geraadpleegd op 21.10.2021.
[10] "Al-Sisi bevestigt Egyptes wens om samenwerking met Visegrad-groep te ontwikkelen, Daily News Egypt. URL: https://dailynewsegypt.com/2021/10/13/al-sisi-asserts-egypts-aspiration-to-develop-cooperation-with-visegrad-group/, gepubliceerd op 13.10.2021; GOTEV, Georgi, "Visegrad Vier houden eerste top in het buitenland... in Jeruzalem", Euractiv. URL: https://www.euractiv.com/section/future-eu/news/visegrad-four-to-hold-first-summit-abroad-in-jerusalem/, gepubliceerd op 7.02. 2019; "Secretary Blinken Meets Foreign Ministers of the Visegrád Group", website van de VS-ambassade in Praag. URL: https://cz.usembassy.gov/secratery-blinken-meets-foreign-ministers-of-the-visegrad-group/, gepubliceerd op 24.03.2021, geraadpleegd op 21.10.2021.
[11] CHATIGNOUX, Catherine, "De vier Visegrad-landen, een groep om rekening mee te houden in Europa", Les Echos. URL: https://www.lesechos.fr/monde/europe/les-quatre-pays-de-visegrad-un-groupe-qui-compte-desormais-en-europe-1291417, gepubliceerd op 18.02.2021, geraadpleegd op 21.10.2021.
[12] CHEMLA, Noémie, "30 jaar later: Welke balans voor de Visegrad-groep? Bull.org. URL: https://www.taurillon.org/30-ans-apres-quel-bilan-pour-le-groupe-de-visegrad, gepubliceerd op 17.03.2021; "Visegrad-groep viert 30 jaar, bespreekt gemeenschappelijke doelstellingen", Radio Free EUrope/Radio Liberty. URL: https://www.rferl.org/a/visegrad-group-marks-30-years-discusses-common-goals/31107775.html, gepubliceerd op 17.02.2021, geraadpleegd op 21.10.2021.
[13] "2020/2021 Pools voorzitterschap, Visegrad Group.eu. URL: https://www.visegradgroup.eu/documents/presidency-programs/2020-2021-polish, geraadpleegd op 21.10.2021.
[14] BALDI, Gabriel, "Wat is MED 7, de alliantie van zuidelijke EU-landen die aanstaande vrijdag bijeenkomt? Le Figaro. URL: https://www.lefigaro.fr/international/qu-est-ce-que-le-sommet-du-med-7-20190614, gepubliceerd op 14.06.2019; CHATIGNOUX, Catherine, Id. (nr. 11); GAUDOT, Édouard, VALLÉE, Shahin, "La double impasse européenne", Het grote continent. URL: https://legrandcontinent.eu/fr/2019/05/14/la-double-impasse-europeenne/, gepubliceerd op 14.05.2019; MASSAUX, Alexandre, "Noord-Europa zou zich kunnen verzetten tegen de Europese ambities van Macron", Counterpoints.org. URL: https://www.contrepoints.org/2019/01/22/335285-leurope-du-nord-pourrait-sopposer-aux-ambitions-europeennes-de-macron, gepubliceerd op 22.01.2019, geraadpleegd op 21.10.2021.
[15] "Bijeenkomst van de V4 en Slovenië als voorzittend land van de Raad van de EU", website van het Sloveense voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie. URL: https://slovenian-presidency.consilium.europa.eu/fr/actualites/reunion-du-v4-et-de-la-slovenie-en-tant-que-pays-assurant-la-presidence-du-conseil-de-l-ue/, gepubliceerd op 9.07.2021; "V4 en V4+Slovenië top in Ljubljana, 9 juli 2021", website van het Hongaarse voorzitterschap van de Visegrád-groep. URL: https://v4.mfa.gov.hu/news/V4-summit-ljubljana, bekeken op 21.10.2021.
[16] "V4 en Sloveense bijeenkomst..." (Id., n°15).
